اصطلاح " رقص دیپلماسی " را نماینده ایران درمذاکرات مربوط به انرژی هسته ای بکارمی برد. گویااکنون این اصطلاح درادبیات سیاست خارجی ایران جایگاه واهمیت ویژه ای پیدامی نماید. روزدوشنبه گذشته ، بغدادپایتخت آشوب زده عراق ، شاهد مجلس رقص دیپلماسی ، دیپلماتهای ایرانی وامریکایی بود. هرچند آجندای مذاکره بغداد مسئله امنیتی عراق تعیین گردیده بود ، اما واضح بود که چنین نشست با اهمیت سایرموضوعات فی مابین را دربرنگیرد واین گفتگوها فقط درآجندای تعیین شده محدودباقی بماند.
اگربه تیرگی دیرینه روابط جمهوری اسلامی ایران وامریکا طی سه دهه اخیرنگاه کنیم ، به وضوح درخواهیم یافت که " زمان " چه معجزه ای شگفتی را پدیدآورده است. بااینکه بحث کاهش تنش درروابط میان دوکشوربارها وبارها درداخل هردوکشورمطرح گردیده بود ، اما سیاست جاری وحاکم وفضای موجود درآن کشورهااجازه نمی داد که ازبرخی خط قرمزهای تعیین شده عبورنمود. مذاکره وایجاد مناسبات باامریکا درایران ، خط قرمزی بود که گذشتن ازآن غیرممکن تلقی می گردید. چنانچه وقتی اصولگرایان ایران بردوراخیرپارلمان آن کشوراکثریت پیدانمودند ، اولین روزکاری خود را باشعار" مرگ برامریکا " آغازنمودند ؛ وکمترکسی می توانست تصورنماید درچنین پارلمانی موضوع تشکیل گروه دوستی پارلمانی ایران – امریکامطرح شود ودست یابی به راهکارهای خروج ازبن بست مذاکره تمایل نشان داده شود، یااینکه درنهایت مسئله گفتگوی رودرروی نمایندگان هردوکشوراتفاق بیافتد. گویا که اکسیر" زمان " همه چیزرا درخودحل می کند. هنگامی که دراجلاس شرم الشیخ مصر، موضوع دیداررسمی وآشکارنمایندگان ایران وامریکا برسرمسئله عراق مطرح گردید ومقدمات آن چیده شد ، این موضوع بازتاب های متعددی را درپی داشت . عناصراصولگرا درایران ازاین موضوع به شدت انتقادنموده ومخالف هرگونه مذاکره باامریکا بوده وبه صراحت ابرازداشتند که ایران با امریکا درهیچ موردی دارای منافع مشترک نمی باشد تا برروی آن بحث ومذاکره صورت گیرد. یکی ازروزنامه های اصولگراضمن اعلام این موضع که دولت این کشورازاصول وآرمانهای انقلاب اسلامی فاصله گرفته است نوشته است : " مشخص نیست که دولت آقای احمدی نژاد چه سیاستی را درپیش گرفته است که درشعارازاحیای اصول وآرمان های انقلاب اسلامی دم می زند ودرعمل راهی خلاف آن می پیماید. چرا جمهوری اسلامی ایران باید دشمن قسم خورده خودرا ازباتلاقی که درآن گرفتارآمده است ، نجات دهد؟ "
اماطیف های دیگری هم درجمهوری اسلامی ایران وجود دارد که با دید دیگری به وضعیت سیاسی آن کشوردرمنطقه وجهان می نگرند. آنان حفظ منافع کشورخودرا درچهارچوب سیاست های قابل انعطاف جستجومی کنند. چنانچه یکی ازنمایندگان این طیف ابرازداشته است : " این مذاکرات بیانگرموضع برترجمهوری اسلامی است . پس چرا برخی افراد وجریانات داخلی سعی دارند که این مذاکرات را نقطه ضعف نظام وسیاست خارجی دولت تلقی کنند."
به هرروی مذاکره بغداد می تواند نقطه عطفی درروابط تازه ایران وامریکا تلقی شود. صاحب نظران سیاسی براین باوراند که به دلایل متعدد گفتگوی نمایندگان ایران وامریکا محدودبه دوره های انجام یافته باقی نخواهد ماند وهم چنین موضوع مذاکرات وگفتگوها نیزقابل بسط وتعمیم خواهدبود. زیرا پس ازپایان گفتگوهادربغداد ، نمایندگان هردوکشورازآن اظهاررضایت نموده وآمادگی خودرا برای ادامه مذاکرات اعلام نمودند. هم چنین بخش های ازبیانیه رسمی سفیرایران دربغداد که درنشست بغداد قرائت گردیده وبدست خبرگزاری هارسیده است حکایت ازآن دارد که لحن نماینده ایران بسیارآرام و متفاوت ازگذشته وبرخلاف بعضی ازاعلام موضع های تند وآشتی ناپذیردرداخل ایران ، می باشد ؛ درآن بیانیه خواسته شده است که روند گفتگوها ادامه یابد.
بنابراین طبیعی خواهد بود بااشتیاقی که درنمایندگان هردوطرف برای ادامه گفتگوها دیده شده است روند مذاکرات ادامه یابد. حتی اگرفرض براین باشد که آجندای مذاکرات بعدی بازهم مسئله امنیتی عراق باشد ، طبیعی خواهد بود تا هردوکشورازروابط حسنه بایکدیگربرخوردارنباشند قادرنخواهندگردید که دراین نقطه مشترک بایکدیگرتوافقاتی را بدست آورند. بنابراین گام نهادن درحیطه بهبود بخشیدن روابط دوطرف ، بسیاری ازتابوها ازمیان خواهدرفت وناچارا خط قرمزهایی نیزپاک خواهدگردید؛ وبساکه موضوعات قابل بحث عمق ودامنه بیشتری پیداخواهدکرد. البته باپرهیزازاین پیش داوری که انجام گفتگوی نمایندگان دوکشورنباید به معنای دست کشیدن ازاصول ومنافع آنان تلقی گردد ، ادامه این روند می تواند به نفع ومصالح هردوکشورومنطقه باشد . بخصوص درجهت کاهش تنش ها وخشونت های منطقه وبویژه عراق را دربرگرفته است.
+ نوشته شده توسط عبدالشکوراخلاقی در سه شنبه هشتم خرداد 1386 و ساعت
19:6 |
