دموكراسي نوپا و تهديد استبداد تاريخي !

دموكراسي نوپا و تهديد استبداد تاريخي !

افغانستان پس از حادثه يازده سپتامبر فصل نوين و اميد بخشي از حیات خویش را آغاز نمود . فصلي كه آستانه دست آوردهاي بزرگ و سازنده برای کشور تلقی می گردید . آرزو های بر آورده نشده و درد هاي عمیق تاريخي ، زخم هاي ديرينه و كينه هاي انبوه شده ، عقب ماندگي هاي رسوب يافته ، جغرافياي پارچه پارچه شده ، جامعه از هم گسيخته و حقایق کتمان شده و واقعیت های تحریف گردیده از دهانه بسته شده تاریخ ستم و تبعیض و فضای مسموم کننده بحران بسوی بیکرانه ها رهایی یافته و شمیم خوش و جان بخش آزادی و عدالت را با عمق وجود خویش تجربه نمایند . امیدواری این چنینی نه تنها برای مردم ستم زده و سرزمین محنت کشیده افغانستان ، بلکه جهان را نیز به شور و وجد در آورده بود .

بی خبری !قصه لیلی و مجنون

بی خبری !

قصه لیلی و مجنون [*]

روزی و روزگاری تعدادی از اعضای شورای ولایتی ولایت دایکندی و جمعی دیگر از بزرگان این ولایت به حضور جناب حضرت صاحب مجددی شرفیاب می شوند ، به هر حال آنان از محرومیت ها و مشکلات این ولایت می گویند و درد ها را بیان می دارند و القصه ، تمامی روضه ها خوانده می شود ، آنگاه جناب حضرت صاحب لب به سخن باز می کند و می فرمایند : " این ولایت دایکندی که شما می گوئید ، مربوط کدام ولایت است ؟ "

---

[*] - به نقل از ماهنامه دایکندی ( اوگل ) سال اول ، شماره اول 1387

تلاش برای بقاء !

تلاش برای بقاء !

با نزدیک شدن ماهها و روز های پایانی دور نخست ریاست جمهوری ، تب انتخابات آینده بالا گرفته است . با گذشت هر روز این تب افزایش می یابد . تاکنون اسامی متعددی بعنوان کاندیدا های احتمالی بر صفحات رسانه ها درج گردیده است . در این میان نام رئیس جمهور حامد کرزی نیز بعنوان یکی از نامزد های احتمالی انتخابات آینده ریاست جمهوری بر سر زبانها بود. اظهارات صریح اخیر ایشان در مراسم فارغ التحصیلی دانشجویان دانشگاه کابل در روز یکشنبه همه گمانه ها و احتمالات را به قطعیت تبدیل ساخت . آقای کرزی در این مراسم به صراحت ابراز داشت که حالا به " سادگی " چوکی ریاست را رها نخواهد کرد . وی با بیان خاطره ای از گذشته این مسئله را واضح گردانید که چگونه رویای راه یافتن به قصر گلخانه تحقق یافته است ! و اکنون که وی در آن قصر جای گرفته است " ایلاداد نیش " نیست . هر چند که کاندید شدن و رای دادن حق هر شهروند می باشد و این موضوع در قانون اساسی مسجل شده است ؛ اما اعلام آمادگی اینگونه ء ایشان می تواند تاملات زیادی بدنبال داشته باشد . تاملاتی که می تواند یاد آوری های را به همراه داشته باشد .

قابل توجه سیاست مداران و حکمرانان پر ادعای کشور !

قابل توجه سیاست مداران و حکمرانان پر ادعای کشور !

 

در هفته های گذشته یک تبعه کشور رومانیا در پولند (لهستان ) به دلایلی شاید جنایی دستگیر و زندانی شد . این محبوس در یکی از زندان های آن کشور درگذشت و مرگ این رومانیایی برای دولتمداران کشورش بسیار اثر گذاشت تا آنجا که وزیر خارجه رومانیا اعلان نمود که دیگر وزیر خارجه رومانیا نیست و از وظیفه اش استعفا داد .

وی به رسانه ها اعلان داشت که ادامه ماموریت وی ارزش زندگی یک انسان هم وطنش را ندارد که در زندان یک کشور دیگر جان بدهد و او وزیر خارجه باشد .

در اینجاست که ارزش حیات یک انسان در کشور های آزاد و صاحب دموکراسی دانسته می شود که یک وزیر خارجه به خاطر کشته شدن یک هم وطنش در یک کشور خارجی از وظیفه اش استعفا می دهد.

اما سیاست مداران و زمامداران ما آنچنان تشنه قدرت و مقام اند که بر گور خاموش و زندگی سرد و بی رمق میلیونها هم وطن خویش مصرانه پای می فشارند ، حالا که شاهین کیاست بر شانه شان نشسته و در موقعیت غیرقابل تصور قرار گرفته اند و از گارسونی رستوران های غربی به وزارت و ریاست رسیده اند با چشم دریدگی تمام اظهار می دارند ؛ اکنون چوکی ریاست را به هیچ قیمتی " ایلادادنیش نیستم [*]!"

---

[*] - از ادعا های حامد کرزی در دانشگاه کابل برای تصاحب مجدد ریاست جمهوری در دور دوم .

" چت روم " سیاست!

" چت روم " سیاست!

                                          شعر: پرتونادری

رییس جمهورچهاراستخوان شده است                                                              

بیچاره چه می تواند بکند !

همه ساله قره قولی تازه یی برسرش می گذارند !

گناه اونیست

آب درجوی جاری نمی شود

دموکراسی بسترفراخ می خواهد

وسرزمین پهناور

                  مانند ایالات متحده امریکا

مانندهمسایه ء بزرگ جنوبی ما !

                                      پاکستان

دموکراسی درسرزمین کوهستانی نمی روید

دموکراسی رابایدافغانی ساخت

مانندشیرمولانا

دمثنوی معنوی

  

بگذارشکم افغانستان

                      درانتظارآش دموکراسی سوراخ بردارد

وقتی این آش دردیگ ماپخته نمی شود

کرزی چه گناهی دارد!

دیگ ما روی دیگدان سنت گذاشته شده است

دموکراسی به دیگدان فراخ ودرگیران سرخ نیازدارد

 

 

اگردوددموکراسی چشم ماراکورکرده است

اگرآب ها ازشرم دراعماق فرورفته اند

اگرکودکان مکتبی درکارهای خانگی خودمی نویسند:

دونان جمع دونان مساوی به سه کابینه

                                         چیزمهمی نیست

مهم این است که افغانستان رییس جمهورانتخابی دارد

وقانون اساسی پنسل پاک نخورده !

رییس جمهورانتخابی ، برهمه چیزآگاه است

تاریخ تنفس می کند

ودرجغرافیای سرودملی

هرکسی رابه نام اصلی اش صدامی زند

 

ازشاه شجاع وببرک بیزاراست

" خداگونه ای است درتبعید"

 

درقصرگلخانه

ازکسی نمی ترسد

قره قولی غیرت اوکلان ترازکله ء تاریخ است

وقتی دستان بابای ملت ! رامی بوسد

                                          خداازدلش خبردارد!

سینه اش خانه ء یک بی ستون صبرشیرین است

وقتی مشرف به اومی گوید شترمرغ

اومی تواند بگوید !

" گرندانی غیرت افغانیم

چون به میدان آمدی می دانیم !"

امااوبه نهج البلاغه پناه می برد

ومی داند که بزرگترین شجاعت صبراست

واگرباری هم جلیک دیپلوماسی

                             به بادمی دهد

شبانه در " چت روم " سیاست می نویسد :

                                              های !!!!!

" نشودفاش کسی آن چه میان من وتست "

                                                             

                                                      

                                                     به نقل ازروزنامه پیمان

                         دوردوم – سال اول – شماره نوزدهم – یکشنبه 25حمل 1387

 

كارتون وحدت ملي !

كارتون وحدت ملي !

يكي از بحث هاي اساسي و يا در واقع چالش هاي زيربنايي كشور موضوع وحدت ملي است . موضوع بود و نبود وحدت ملي بر سرنوشت هر كشور و ملتي مي تواند بسيار تعيين كننده باشد .

قبل از همه بايد اين مسئله روشن گردد كه مفهوم و منظور از وحدت ملي چيست ؟ هر چند موضوعات انساني در عرصه اجتماع و سياست از تعريف واحد برخوردار نمي باشد ، و يا كمتر در مورد آن توافق كلي وجود دارد؛ زيرا به تناسب موقعيت و ديدگاهها مي تواند متفاوت باشد . اما در مجموع مي توان اين مفهوم از وحدت ملي را ارائه داد كه وحدت ملي نماد عيني تجمع و اجماع انساني ( ملت ) براي زيست جمعي و برخوردار از سرنوشت و منافع مشترك بر اساس معيار هاي معين با حفظ تكثر و تنوع فرهنگي ، نژادي ، زباني و اجتماعي در يك محدوده خاص جغرافياي سياسي مي باشد . بنا بر اين در تجمعي از انسانها كه ويژگي هاي چون سرنوشت و منافع مشترك و يا معيار هاي معين و پذيرفته وجود نداشته باشد ، به آن تجمع هر چند بزرگ يا كوچك نمي توان مفهوم ملت را اطلاق نمود و آنان را برخور دار از وحدت ملي دانست . در واقع مفهوم ملت و وحدت ملي ، شكل تكامل يافته زيست جمعي انسانها در جهان معاصر در پرتو رشد فرهنگ ، اقتصاد و بستر اجتماعي محسوب مي گردد . با اينكه امروز جهان بسوي تحقق مفهوم جهاني شدن پيش مي رود ، اما پر واضح است كه سكوي اين حركت بدون برخور داري از مفهوم و هويت ملي امكان پذير نمي باشد . مگر اينكه به مثابه موجوداتي فاقد هويت در لابلاي چرخه هاي روند جهاني شدن هضم شود .

حسابدهی از جدیت تا سرگرمی !

حسابدهی از جدیت تا سرگرمی !

سومین دور برنامه حساب دهی حکومت روز شنبه هفته جاری آغاز گردید . گفته می شو د که هدف اساسی این برنامه جلب اعتماد عمومي ، بيان چالش ها و موفقيت های حکومت طی یکسال گذشته می باشد . هنگام آغاز این برنامه فاروق وردک رئیس عمومی اداره امور و دارالانشای شورای وزیران در مقر آنآن شورا گفت : ملت افغانستان حق دارند بدانند که مسئولیت بزرگی که از سوی رئیس جمهور به وزرا سپرده شده آنها چقدر در کار خود موفق بوده اند . وی اهداف عمده این برنامه را ایجاد رقابت سالم میان ادارات دولتی و نزدیک شدن مردم به حکومت خواند .

آقاي رييس جمهور!به شعارهاي گذشته خود نيز بينديشيد

آقاي رييس جمهور!

به شعارهاي گذشته خود نيز بينديشيد

چنين به نظر مي رسد كه بار ديگر بازارانتخابات و كانديدا توري در حال گرم شدن است . هر چند تا انتخابات آينده ي رياست جمهوري كشور بيش از يك سال باقي مانده است ؛ اما خواب هاي خوش و ناخوش زودتر از موعد به سراغ مشتاقان كانديداها آمده است . البته در يك جامعه ي آزاد و نظام مبتني بر اهداف دموكراتيك اين يك حق طبيعي است كه هرفرد واجد شرايط در هر زمينه يي از جمله در عرصه ي انتخابات چه به صورت كانديدا توري و يا به صورت راي دهنده حضور فعال داشته باشد . اين حضور براي جامعه ي افغانستان كه تجربه زيادي در اين راستا ندارد و با توجه به سال هاي سخت و كوبنده، استبداد سياسي و اختناق اجتماعي را پشت سر نهاده بسيار جالب و جذاب است .

راه دشوار ، و ذهنيت هاي تاريك !

راه دشوار ،

و ذهنيت هاي تاريك !

در رفتار هاي جمعي و فردي واقع بيني و يا برداشت هاي واقع بينانه از اهميت تعيين كننده اي بر خوردار مي باشد . اهميت آن در اينست كه واقع نگري مي تواند در مناسبات اجتماعي و سياسي اثرات مطلوبي را بر جاي نهد . از جانب ديگر دايره رفتار ها و نگرش ها هر چه وسيعتر باشد مطلوبيت و يا عدم مطلوبيت آن به همان تناسب اثر گذار خواهد بود . بطور مثال اگر يك فرد داراي نگرش واقع بينانه باشد ، او در همان حد دايره فردي مي تواند بر پيرامون خويش اثر بگذارد و يا اثر پذير باشد . چنانچه يك جمع داراي نگرش واقع بينانه باشد ، قطعا دايره اثر گذاري و يا اثر پذيري آن بيشتر و تعيين كننده تر خواهد بود . اين وضعيت در زندگي جمعي امروزه ، بخصوص در شرايط و وضعيت جوامع در حال گذار بسيار مهم مي باشد .  زيرا جوامع در حال گذار براي عبور موفقانه و سالم سخت نيازمند نگرش هاي واقع بينانه مي باشد . يك جامعه ممكن است در شرايط گذار از وضعيت جنگي به سوي شرايط صلح و همزيستي مسالمت روان باشد . يا جامعه اي در وضعيت گذار اقتصادي و اجتماعي قرار داشته باشد . ممكن است جامعه در حالت گذار فرهنگي باشد . به هر صورت گذار در هر عرصه اي براي هر جامعه اي نيازمند آنست كه واقع نگري وجود داشته باشد .

تضعیف روند دموکراسی !

تضعیف روند دموکراسی !

تحولات جدید سیاسی کشور بگونه ای بی سابقه مورد استقبال قرار گرفت . این اقبال عمومی هم در داخل کشور نشانه های آن پیدا بود و هم در سطح بین المللی . افغانستان با تجارب تلخی که از سیطره حکومت های تمامیت خواه و ایدئولوژیک داشته و تبعیضات تاریخی که در عرصه تامین و بر آورده شدن حقوق انسانی و شهروندی وجود داشته است , نجات خود را در پرتو نظام سیاسی می دید که تکثر و تنوع سیاسی و اجتماعی را بر تابد . حضور پر رنگ مردم در انتخابات ها نیز از همین انگیزه سرچشمه گرفته بود . جهان امروز نیز امیدواری فراوانی پیدا نمود که با بر افتادن سیطره افراطی گرایی طالبان و تجلی روند دموکراتیک شدن جامعه و سیاست , زمینه ها و پایگاه های تروریستی و وحشت افگنی در منطقه برچیده خواهد شد . اما آیا این انتظارات و توقعات  از سوی مردم افغانستان و جهان به واقعیت عینی و ملموس تبدیل گردید ؟ واقعیت این است که در طی چند سال نخست پس از سقوط طالبان , فضای عمومی کشور بسوی ایده آل های یاد شده بخوبی پیش می رفت . بگونه ای که افغانستان در عرصه قانون گذاری , رعایت موازین حقوق بشری , آزادی بیان و پذیرش تکثر گرایی سیاسی و اجتماعی و... بر بسیاری از کشور های منطقه پیشی گرفته بود و می توانست روزنه و نقطه امیدی در منطقه محسوب گردد .

نشست بخارست , چشم انداز آینده ناتو در افغانستان !

نشست بخارست , چشم انداز آینده ناتو در افغانستان !

هر چند كه ناتو از آغاز حضور در افغانستان تاكنون نشست هاي متعددي را داشته و تصمیمات مختلفی را اتخاذ نموده است ؛ گويا نشست اخير سازمان پيمان آتلانتيك شمالي در بخارست از اهميت ويژه اي بر خور دار مي باشد . اهميت اين نشست در آنست که مقام هاي بلند پايه اي چون بان كي مون ، ويلاديمير پوتين و جورج بوش و هيئت بلند پايه افغانستان در آن حضور دارند . به اضافه آن دست يابي به اين هدف كه چگونه ناكامي هاي چند سال گذشته ناتو در افغانستان در امرمبارزه با تروريزم و تامين امنيت جبران گردد بر اهمیت این نشست افزوده است . توجه به اين هدف مي تواند استراتژي و دور نماي حضور ناتو در افغانستان را ترسيم خواهد نمود . هم چنین ناتو تصمیم دارد در اين نشست به اختلاف نظرهاي خويش درباره اقدامات نظامي و چگونگي برخورد با طالبان پايان بخشد .

بر علاوه اهميت اين نشست از ديدگاه اعضاي ناتو اكنون اين پرسش مطرح مي شود كه انتظارات و توقعات افغانستان از اين نشست چه مي تواند باشد ؟ يكي از مهم ترين انتظارات افغانستان از اين نشست تاكيد برتقويت اردوي ملي افغانستان در امر مبارزه با تروريزم و تامين امنيت مي باشد . گسترش دايره مبارزه با تروريزم از افغانستان در سطح منطقه و كشور هاي شامل آن . زيرا يكي از اعتراض هاي دايمي افغانستان اين بوده است كه فعاليت هاي گروههاي تروريستي تنها در افغانستان محدود نگردیده ، بلكه دايره مقابله با تروریسم به ديگر كشور هاي منطقه برای نابودی پایگاه های اکمالاتی شان وقطع زمینه های حمایت ازآنان نيز وسعت یابد . زيرا عناصر تندرو و نيروهاي تروريست اغلب در بيرون از افغانستان آموزش ديده و مسلح مي شوند . افغانستان انتظار وافر دارد كه ناتو اين موضوع را بخوبي درك نموده و با جدیت پايگاه هاي امن و مراكز رهبري تروريست ها را در بيرون از افغانستان هدف قرار دهد . 

حال سخن بر سر اينست كه احتمالا چه تصميمي از سوي اعضاي بلند پايه ناتو در اين نشست گرفته خواهد شد ؟ طبق برخي اظهارات و مصاحبه هاي صورت گرفته مهم ترين تصميمي كه در اين نشست گرفته خواهد شد افزايش سربازان و نيروهاي نظامي در افغانستان به منظور تقویت و تشدید مقابله باتروریزم خواهد بود . جورج بوش رئيس جمهور امريكا صراحتا به اين موضوع اشاره داشته است . طبق اظهارات وي شكست در افغانستان براي جامعه جهاني قابل تحمل نخواهد بود . ماموريت اصلي ناتو در افغانستان اينست كه بايد در اين مبارزه پيروز گردد . ناكامي ناتو در افغانستان مي تواند عواقب و نگراني هاي جدي را در غرب بوجود آورد و آنان را نيز از گسترش نا امني و حملات تروريستي مصئون نگاه نخواهدگذاشت . علاوه بر امريكا ، فرانسه و كانادا نيز از مهم ترين طرفداران اين نظريه مي باشند . مهم ترين راهبردي كه تاكنون براي مقابله با تروريزم و تامين ثبات و امنيت در افغانستان و كسب پيروزي در ماموريت ناتو ذكر شده راهبرد نظامي می باشد .

کوچی ها پدیده سیاسی یا اجتماعی

کوچی ها پدیده سیاسی یا اجتماعی

با پیش آمدن تغییر و تحولات در عرصه زندگی اجتماعی و شکل گیری لایه های جدید جامعه در دوران معاصر بسیاری از پدیده ها و لایه های جدید اجتماعی سر بر آوردند و بعضی از پدیده ها و لایه های قدیمی زایل گردیدند . این تغییر و دگرگونی در زندگی اجتماعی برایند تکامل و رشد زندگی جمعی در عرصه های مختلف اقتصادی , فرهنگی , سیاسی و اجتماعی می باشد . در آینده نیز با رشد جامعه بشری ممکن است دگرگونی های بسیاری در عرصه زندگی جمعی و طبقات جامعه رخ نماید .

نکته مهم برای ملت ها و حکومت ها در فرایند این تغییر و تحول آنست که تا چه اندازه خود را مطابق به نیازمندی های تازه و روند جدید عیار ساخته اند ؟ تا چه میزان از دست آوردها و فرایند های این تحولات بهره مند گردیده اند ؟ رویکرد آنان در مقابل پدیده های تازه چگونه بوده است ؟ آیا استقبال و یا مقابله آنان در برابر دگرگونی های بوجود آمده وضعیت اجتماعی شان را بهبود بخشیده است یا خیر ؟ و ....

طالبان پديده اي داخلي يا خارجي ؟

طالبان پديده اي داخلي يا خارجي ؟

بخش هاي اخير عرصه سياسي و نظامي و حاكميت كشور با واژه و پديده اي تازه بنام طالبان مواجه گرديده است . اينكه طالبان از چه زماني عملا تبارز نموده و نقش مستقيم در بازي سياسي كشور بازي نموده اند و چه عملكردي را از خود بجاي نهاده اند و ... مباحثي است كه از افكار عمومي جامعه و خصوصا صاحب نظران و فعالان سياسي و اجتماعي پوشيده نيست . در همين راستا تعلق خاطر و وابستگي هاي اين گروه بخارج از كشور و يا ميزان علاقه مندي آنان به كشور و منافع ملي نيز كاملا آشكار مي باشد . آنچه موجب گرديده كه در اين نوشته فقط به عنوان ياد شده پرداخته شود بدست آوردن جواب اين پرسش است كه چرا حكومت گران و برخي حلقه هاي سياسي سعي دارند كه طالبان را نيروي افغاني و وفادار به منافع كشور قلمداد نمايند ؟ چرا طالبان را از جنايات ضداسلامي و غير انساني شان تبرئه ميدهند و به طالبان خوب و بد تقسيم مي سازند ؟ چرا امروزه با اينكه كاملا هويدا است كه مكاتب بوسيله طالبان آتش زده مي شوند ، معلمين و دانش آموزان توسط آنان اختطاف گرديده و بقتل مي رسند ، مراكز عام المنفعه منهدم مي گردند ، راههاي كشور بوسيله آنان نا امن مي گردند ، از فعاليت هاي سازنده در عرصه منافع عامه بصورت خشونت بار جلوگيري مي آورند ، حتي در اين اواخر عرصه فعاليت خود را در محدود ساختن فعاليت شبكه هاي مخابراتي كشور نيز سرايت داده اند و ..... با همه اين جنايات ضد اسلامي و غيرانساني و منافي با منافع ملي كشور ، در سخنراني ها از طالبان بصورت مشخص نام برده نمي شود، بلكه از كلمه دشمنان صلح ياد مي شود ، اين پرده پوشي و ابهام گرايي چه سياست و هدفي را دنبال مي نمايد ؟ در اين اواخر نيز يكي از مقامات بلند رتبه حكومت كه اصلا وظيفه و مسئوليت او در عرصه ديگري مي باشد خواهان افغانيزه كردن مبارزه با طالبان شده است ، اين سخن وقتي گفته مي شود كه موج تازه اي از گرايش شديد مذاكره با طالبان از سوي حكومت و بعضي از نيروهاي سياسي راه افتاده است .

غرب دشمن آزادی بیان و مروج خشونت !

غرب دشمن آزادی بیان و مروج خشونت !

چندی است که شعار توسعه دموکراسی و تحکیم آزادی بیان در جهان بهانه لشکرکشی سیاسی و نظامی برخی از قدرتهای بزرگ و دنباله روان شان گردیده است . این شعار ها به دلیل اوضاع آشفته برخواسته از حضور برخی گروههای افراطی و جنگ طلب و وضعیت نا بسامان در بعضی ا ز کشور ها , بخصوص در کشور های اسلامی از جمله در عراق و افغانستان جذبه های میان مردم بدست آورد . اما اینک پس از چندین سال کاملا هویدا گردید که در پس چنان شعار های جذاب و فریبنده توطئه های سیاسی و فرهنگی و در نهایت برنامه غارت اقتصادی نهفته می باشد .

پیشگیری از سونامی انسانی

پیشگیری از سونامی انسانی

هر چند افغانستان به دلیل پشت سر نهادن بحران های متعدد آسیب های جدی و غیر قابل جبرانی را در همه عرصه ها متحمل گردیده است ؛ اما زیان و آسیبی را که در عرصه نیروی انسانی متحمل گردیده بیش از همه تاثر انگیز و نگران کننده می باشد . نیروی انسانی مهم ترین منبع و انرژی هر کشور به شمار می رود . سایر زمینه ها و عرصه ها هنگامی در رشد و ترقی جامعه اثر گذار خواهند بود که آن جامعه از نیروی انسانی مفید و اثر گذار بر خور دار باشد . بحث نیروی انسانی در امر توسعه یکی از مباحث و فاکت های اساسی می باشد . به همین جهت دولت های امروزی سعی بر آن دارند که خود را از لحاظ نیروی انسانی مفید برخور دار سازند , چنانچه از این جهت با کمبود جمعیت مواجه باشند سعی می گردد که با پذیرش مهاجرین دارای مهارت های فنی و دانش کاستی ها را جبران نمایند .

تعهدات انتخاباتي ، تضمين دموكراسي در كشور

تعهدات انتخاباتي ، تضمين دموكراسي در كشور

هر چند گفته شده است كه براي جامعه حكومتي لازم است ، هر چند آن حكومت ظالم باشد ؛ ولي با توجه به رشد جامعه بشري امروز اين واقعيت كاملا پذيرفته شده و در باره آن اجماع كامل و جمعي وجود دارد كه هر نظام و زمامداري براي جامعه مفيد نخواهد بود . نظام و زمامداري براي جامعه مفيد خواهد بود كه جامعه بگونه اي در ساختار و تعيين آن كه در حقيقت شركت در تعيين سرنوشت خود مي باشد ، سهيم باشد .

دانایی ، توانایی است ![

دانایی ، توانایی است ![1]

از ویـژ گی ها ی دوره ی مدرن درحوزه ی سیا ست  واجتماع توجه به توسعه می باشد. مفهوم توسعه برگزاره های زیرمبتنی است : توسعه یکی ا زگونه های تغییر می باشد ، تغییری که ازپیش اندیشه شده است ، بنابراین توسعه امری خودبه خودی واتفاقی نیست ، فرایندی هدفمند است ا زنقطه ی شروع می شود و مسیری را می پیماید و به نقطه ی ختم می گردد . تو سعه یک فرا یند مشارکتی است که همه مردم درآن نقش مو ثر دارند ، جامعه ا ی می تواند پیشرفت نماید که انرژ ی ها ی نهفته محیط خو د را مها رکرده و ازآن استفاده نماید، تو سعه یک فرایند شدنی وتحقق یا فتنی بوده وبه مثابه یک پدیده ی عینی  ، اقتصادی ، اجتماعی تلقی می گردد .