کنفرانس تریسه و مسایل افغانستان
طبق گزارش های نشرشده کنفرانس تریسه از سوی هشت كشور صنعتي بزرگ جهان موسوم به گروه جي 8 در سطح وزرای امور خارجه در ۲۵ژوئن سال جاری در ایتالیا برگزار می گردد. علاوه برهشت کشور صنعتی جهان، گفته شده است که کشور هایی از قاره آسیا از جمله ایران نیز در آن شرکت خواهند ورزید. هدف اساسی از دایرشدن این کنفرانس ایجاد امنیت پایدار در افغانستان و پاکستان خوانده شده است.
کنفرانس تریسه که در یکی از شهرهای ایتالیا با همین نام برگزار خواهد گردید از جهات مختلف قابل توجه می باشد. نخستین اهمیت کنفرانس یادشده اینست که محور اساسی آن مسایل افغانستان و پاکستان می باشد. با وجود اینکه افغانستان پس از سقوط طالبان هنوز نتوانسته است که به یک آرامش و ثبات قابل اعتماد دست یابد، نا امنی و جنگ در بخش های مختلف آن هم چنان ادامه دارد. تداوم نا امنی سبب گردیده است که بسیاری از طرح ها و برنامه بازسازی برای افغانستان ناکام بماند. برخی از اعضای جامعه جهانی نسبت به حضورشان در افغانستان و سهم گرفتن در عرصه بازسازی دچار تردید و نگرانی شوند. حکومت افغانستان اهم توجه و همت خود را بجای سرمایه گذاری در امر بازسازی و تقویت روند بازسازی ، به مسایل نظامی و برخورد با مخالفان اولویت بخشد. هم چنین مردم افغانستان نیز آرامش و اطمینان خود را برای یک زندگی مطمئن بدست نیاورند. تعداد کثیری از مهاجرین افغان در کشورهای هم جوار و خارج از کشور به کشور باز نگردند.حتی گفته می شود که تعداد کثیری از مهاجرین بازگشته بوطن دوباره مجبور به ترک وطن خود گردیده اند. همکاری های منطقه ای تحت الشعاع نزاع های سیاسی و تداوم بحران قرار گیرد.
هرچند در طی هفت سال گذشته بارها نسبت به روند نامطلوب در کشور کنفرانس های منطقه ای و بین المللی متعددی برگزار گردیده است، اما تاکنون نتایج قابل ملموس از آن ها بدست نیامده است. برگزاری این کنفرانس نشان دهنده آنست که جهان هنوز افغانستان را فراموش ننموده است. جهان علاقمند است که ثبات و صلح در افغانستان تحکیم یابد. تحکیم صلح و ثبات در افغانستان در واقع نه تنهابه سود افغانها می باشد، بلکه جهان نیز از آن منتفع خواهد شد. زیرا تهدیدهای که از سوی تروریست های افراطی وجود دارد برای اعمال تهدیدهای خود حد و مرزی نمی شناسند. تروریست ها تهدیدهای بین المللی محسوب می گردند که زندگی بشریت را در معرض خطر و نگرانی قرار داده اند. واقعه یازدهم سپتامبر که هفت سال قبل بوقوع پیوست این واقعیت را واضح ساخت که تروریست ها برای جامعه بشری خطر آفرین اند. تهدید ها و خطر آنان در حد و مرزخاص محدود باقی نمی ماند. در واقع یکی از اشتباهات عمده جهان نیز در سال های قبل این بود که تصور می نمود که اگر جنگ و بحران در افغانستان جریان دارد این مربوط بخود افغان ها است. آنان خود را در هیچ بخشی از این وضعیت شریک و همدرد احساس نمی نمودند. زیرا گمان داشتند که تروریست ها پای شان بدان سوی اقیانوس ها نخواهد رسید. اما این بی توجهی و غفلت سبب گردید که قلب امریکا از تهدید تروریست ها در امان نماند.
بنا براین دایر شدن کنفرانس تریسه بار دیگر این انتظارات را تقویت می نماید که جهان، به رهبری هشت کشور صنعتی بصورت جدی قضایای افغانستان را مورد غور قرار دهند. آنان با ارزیابی و نتیجه گیری از حضور هفت ساله خویش در کشور و تجارب شان در امر بازسازی کشور و تامین امنیت آن، به راهکار های تازه تر و عملی تر دست یابند. قطعا این مسئله هم چنان در چشم انداز سیاست گذاری ها و تعیین استراتژی شان قرار خوهد داشت که نباید افغانستان را بحال خود رها نمود تا تروریست ها دوباره در آن لانه گزینند. چنانچه فراتيني وزیرخارجه ایتالیا در زمینه ابراز امیدواری نمود ه کنفرانس موفق به ارايه سياست راهبردي مشترك براي ايجاد امنيت و ثبات در افغانستان و پاكستان شود.
اهمیت دیگری که برای کنفرانس تریسه می توان برشمرد توجه به وضعیت بحرانی پاکستان نیز می باشد. با وجودپ رده پوشی ها و انکارها اینک آشکار گردید که مرکز تروریزم در جهان و بویژه نقطه تهدید و تحریک برای ناامن ساختن افغانستان، مناطق سرحدی پاکستان می باشد. افغانستان بارها بر این موضوع تاکید ورزید که ناامنی ها و تروریست ها از آن سوی سرحد داخل افغانستان می گردد. اما با وجود شواهد کافی و تاکید افغانستان، نه تنها حکومت پاکستان این موضوع را تکذیب می نمود بلکه بگونه ای افغانستان را متهم به دست اندازی در برخی ناامنی های آن کشور قلمداد می کرد. متاسفانه جهان نیز نسبت به هشدار های افغانستان شیوه بی تفاوتی را در پیش گرفته بود. برخی تحلیل گران بر این باور اند که حکومت پاکستان و تروریست ها نوعی بازی را شروع کرده بودند که هرکدام می خواستند از فرصت موجود برای بقا و تقویت خود مسئله ناامنی را در افغانستان دامن بزنند.در ضمن این بازی سعی کنند که رقیب را نیز بگونه ای بایکوت نموده و زمینگیر سازند. با گذشت زمان این واقعیت نمایان گردید. تروریست های پاکستانی موفق گردیدند که مواضع خویش را در مناطق سرحدی تقویت بخشیده و حمایت مردم آن را جلب نمایند. این رشد فزاینده به مرحله ای رسید که برای حکومت پاکستان تهدید کننده و غیرقابل تحمل گردید. نبردهای خونینی که اکنون در مناطق سرحدی میان تروریست ها و حکومت پاکستان جریان دارد در واقع ماحصل چنان بازی خطرناک می باشد. هرچند که حکومت اسلام آباد موفق گردیده است که تروریست ها را از مناطق حساس نزدیک پایتخت دور سازد و حتی مواضع آنان را در سوات و نواحی آن در معرض تهاجم قرار دهد، ولی با آن هم این نگرانی وجود دارد که اگر نسبت به سرکوب تروریست ها غفلت و سهل انگاری صورت گیرد ممکن است آنان جان دوباره بیابند و این بار با تجدید قوا و کسب تجارب لازم بصورت خطرناکتری در میدان ظاهر شوند. بنا بر این توجه جامعه بین المللی نسبت به مسئله ثبات و امنیت در پاکستان قابل توجه می باشد. البته باید تاکید ورزید که این توجه نبایستی صرفا سیاسی بوده و با ملاحظه ارائه کمک های محدود شود که از هیچگونه ضمانت عملی در امر مبارزه با تروریزم برخوردار نباشد.
به هرصورت توجه کنفرانس تریسه به مسئله ایجادثبات وصلح درافغانستان وپاکستان می تواند این امیدواری را بوجودآورد که راه حل های مناسبی برای استقرارآرامش وبازگرداندن صلح به زندگی مردم آن فراهم گردد.این موضوع فی نفسه می تواند ازاهمیت ویژه ای برخوردارباشد واهمیت کنفرانس تریسه را نشان دهد.
مسئله ای دیگر که به کنفرانس تریسه ایتالیااهمیت بخشیده است این گمانه ها و ادعاها است که وزرای خارجه ایران و امریکا، دو رقیب یا دشمن دیرینه هم در آن شرکت خواهند ورزید.حتا گفته شده است که زمینه های وجود دارد که احتمالا وزرای خارجه این دو کشور بصورت رسمی یا غیر رسمی باهم دیدار و گفتگو داشته باشند. چنانچه فرانكو فراتيني وزير امور خارجه ايتاليا در اینباره اظهار داشته است : در کنفرانس وزيران امورخارجه كشور هاي عضو جي ۸، نمايندگان ايران و ايالات متحده آمريكا به همراه دو كشور ديگر آسيايي بر سرميز مذاكره خواهند نشست و اميدواريم از اين فرصت خوب استفاده شود.
وی در ادامه افزود بر اساس برنامه ريزي انجام شده این براي نخستين بار است که نمايندگان ايران و آمريكا به طور مستقيم با يكديگر گفت و گو ميكنند. وزیر امورخارجه ایتالیا اذعان داشت که وی بدین منظوربه زودی سفری به ایران خواهد داشت تا از مقامات ایرانی برای حضور در این کنفرانس دعوت بعمل آورد. با وجود اینکه تردیدهای در مورد بواقعیت پیوستن این گمانه ها وجود دارد، اما می توان افزود که نفس مسئله، یعنی گرایش به حل مسالمت آمیز قضایا می تواند در بازگشت صلح و ثبات در منطقه کمک شایانی بنماید. به هر میزانی که از خشونت و اتخاذ مواضع خصمانه و ستیزانه بسوی گفتگو پیش برویم به نفع منطقه و جهان خواهد بود. این میکانیزم و رویکرد می تواند موضع و زمینه فعالیت تروریست ها را نیز محدود سازد. حال اگر نشست مقامات ایرانی و امریکایی در کنفرانس تریسه بواقعیت بپیوندد، این حادثه می تواند بر روی تامین صلح و ثبات در منطقه، بویژه در افغانستان اثر بسیار مطلوب برجای نهد. حال این موضوع بستگی بدان خواهد داشت که آیا اعضای کشور های صنعتی جهان قادر خواهند گردید که ایران و امریکا را برای یک نشست و گفتگوی صلح جویانه و مسالمت آمیز رودر روی هم بنشانند یا خیر؟ باید منتظر زمان و فرصت بود.
در نهایت با همه تردیدهایی که نسبت به دایر شدن و نتایج کنفرانس های منطقه ای وبین المللی در راستای اوضاع کشور وجود دارد بازهم این امید نمی تواند غیرمنطقی به نظر برسد که در کنفرانس مذکور حداقل به بعضی از فاکت های تقویت کننده صلح و ثبات در افغانستان و منطقه دست یابی صورت گیرد. حتی اگر برای چند روزی نیز فضای صلح آمیز در کشور و منطقه تقویت گردد می تواند تاثیر مثبت بر اوضاع داشته باشد.